• 08/01/2016

Việt Nam là thị trường cực kỳ tiềm năng với hơn 90 triệu dân, và có tới 40 triệu người sử dụng Internet hàng ngày. Có thể tin tưởng rằng Việt Nam đang trở thành miền đất hứa cho thương mại điện tử.

Trong bối cảnh đó, không ít startup (công ty khởi nghiệp) được mở ra nhằm thu được nguồn lợi lớn nhất. Không ngoa khi nói rằng phong trào khởi nghiệp trở thành “trào lưu” nóng mà không ít người trẻ theo đuổi vì những trải nghiệm kinh doanh đáng giá mà nó mang lại.

Trong phân tích gần đây của Neil Patel (đồng sáng lập KissMetrics), có đến 90% startup thất bại và chỉ có 10% đạt được thành công nhất định. Các nghiên cứu sau đó còn chỉ ra 5 nguyên nhân khiến 1 startup có thể lụi tàn sớm và rơi vào con số 90% nêu trên.

vuot_qua_tro_ngai_startup_cat_canh

Nguyên nhân đầu tiên – Chỉ có một người sáng lập (founder)

Start-up có thể được hình dung như một mô hình doanh nghiệp thu nhỏ trong đó các thành viên kiêm nhiệm từ một tới nhiều vị trí khác nhau từ sản xuất, thiết kế tới quảng cáo, PR, nhằm đưa ra phương án tối ưu nhất cho sản phẩm.

Gleb Budman, CEO của Blackblaze chia sẻ rằng 3 founders là số lượng hợp lí để bắt đầu: 1 Programmer để lập trình sản phẩm, 1 Designer để thiết kế sản phẩm và 1 Seller để chào bán sản phẩm, tìm kiếm đối tác, nhà đầu tư.

Ông khẳng định “Với ba bộ óc từ ba lĩnh vực khác nhau việc đánh giá sẽ khách quan hơn, quyết định sẽ được đưa ra nhanh chóng, chính xác hơn.

Một ví dụ điển hình cho “tam giác” hợp tác bền vững này là Công ty Oikian tới từ Phần Lan. 3 thành viên sáng lập với 3 sở trường riêng biệt đã tạo ra ứng dụng quảng cáo đáp ứng nhu cầu mua sắm cho người tiêu dùng tại Châu u, đặc biệt là thị trường Anh.

Trên thực tế, rất khó để một founder có thể kiêm nhiệm tất cả những yêu cầu này bởi kiến thức chuyên môn đòi hỏi rất nhiều thời gian và kinh nghiệm.

Chỉ có một người lãnh đạo duy nhất cũng khó đưa được thẩm định khách quan về sản phẩm hay quá trình làm việc.

Về lâu dài, sức nặng của công việc có thể khiến cho founder bị stress ảnh hưởng không tốt tới tiến độ chung.

Nguyên nhân thứ 2 – Chọn sai “đồng đội”

Yêu cầu đầu tiên của startup là sự tin tưởng đồng lòng. Nói cách khác, đây là một cuộc chiến dài hơi về thời gian, tiền bạc và cả ý chí bởi sẽ có nước mắt, có thất bại không ít lần trước khi đạt đỉnh vinh quang.

Khởi nghiệp không dành cho những ai chờ đợi, mơ tưởng về một thành công ngày một ngày hai.

Chính vì vậy, chọn được những “đồng đội” phù hợp nhất, nhiệt huyết nhất, dám hi sinh nhất ngay từ những ngày trứng nước là điều tối cần thiết cho bất cứ startup nào.

Ryan Sanders, đồng sáng lập và giám đốc kinh doanh của BambooHR chia sẻ rằng có 3 tính cách được anh xem xét khi quyết định chọn thành viên cho công ty của mình:

simplesolutions_new_bullet_1414Người khiêm tốn, biết mình biết ta: họ sẵn sàng học hỏi điều mới, có thể tự định hướng công việc và biết lắng nghe góp ý.

simplesolutions_new_bullet_1414Người trung thực: họ là những người có thể tin tưởng giao phó nhiệm vụ.

simplesolutions_new_bullet_1414Người chăm chỉ: họ luôn cần mẫn, cố gắng hoàn thành công việc tốt nhất có thể.

Nhưng bên cạnh đó cũng có nhiều startup thất bại bởi lựa chọn thành viên sai lầm. Dự án khởi nghiệp Junior1 của Công ty Hokkari về mảng ứng dụng di động đã thất bại bởi chính nguyên nhân này.

Sau gần một năm tham gia, các lập trình viên đã lần lượt rời nhóm vì không còn tìm được hứng khởi ban đầu.

Báo cáo của CB Insights năm 2015 còn chỉ ra rằng chọn sai đồng đội chiếm tới 23% nguyên nhân dẫn tới thất bại.

Những thất bại, khó khăn trong startup khiến họ dễ nản lòng, dẫn tới tranh chấp, cãi vã, từ bỏ chỉ sau một thời gian ngắn hào hứng.

Nguyên nhân thứ 3 – Hiểu sai thị trường và khách hàng tiềm năng

Có một nguyên tắc bất di bất dịch trong kinh doanh là “Bán cái người ta cần, đừng bán cái mình có”.

Doanh nghiệp sẽ chẳng thể bán nổi hàng hóa nếu không hiểu hoặc cố gắng nắm bắt được suy nghĩ của khách hàng.

Đã có rất nhiều startup chủ quan điều này, chỉ tập trung phát triển sản phẩm dựa trên sở thích hoặc quan điểm cá nhân mà bỏ quên khách hàng, ít lắng nghe những nhu cầu thiết thực nhất từ người mua.

Cũng theo CB Insights, đây là nguyên nhân lớn nhất (chiếm tới 42%) dẫn tới thất bại của startup sau này: không cạnh tranh được, sản phẩm không được đón nhận.

Để giải quyết vấn đề, công ty khởi nghiệp nên tiến hành điều tra thị trường rõ ràng thông qua 4 bước để nắm bắt cơ hội tỏa sáng.

simplesolutions_new_bullet_1414Giới thiệu ý tưởng (một cách đơn giản và dễ hiểu nhất) đến khách hàng tiềm năng và lắng nghe phản hồi của họ. Theo kinh nghiệm của S3, bạn cần “nói chuyện” với tối thiểu 4 khách hàng để có các thông tin tốt nhất cho bước tiếp theo.

simplesolutions_new_bullet_1414Dựa trên các phản hồi thu thập được, tiến hành xây dựng phiên bản đầu tiên của sản phẩm (demo).

simplesolutions_new_bullet_1414Để cho người dùng tiềm năng dùng thử bản demo, tiếp tục lấy thêm ý kiến của họ.

simplesolutions_new_bullet_1414Tổng hợp các thông tin trên để hoàn thiện cho phiên bản tiếp theo của sản phẩm.

Nguyên nhân thứ 4 – Sản phẩm ra mắt thị trường quá sớm

Chăm chút sản phẩm chất lượng và ra mắt đúng lúc là cần thiết để tạo uy tín bước đầu cho bất cứ doanh nghiệp trẻ nào.

Thế nhưng, nhiều khởi nghiệp vì muốn chọn thời điểm tốt (ví dụ: gọi vốn đầu tư) đã không ngần ngại giới thiệu sản phẩm của mình trong khi chưa thực sự đáp ứng tốt nhu cầu người dùng.

Rất nhiều sự cố ngoài ý muốn có thể xảy ra như sản phẩm bị lỗi, đường truyền dễ sập nếu có quá nhiều lượt sử dụng, thiết kế chưa hoàn chỉnh khiến cho uy tín suy giảm.

Hẳn chúng ta không thể nào quên sự kiện ra mắt BPhone của công ty BKAV hồi giữa năm 2015. Những thông tin về tính năng bảo mật, thiết kế, cũng như độ bền sản phẩm được nhắc lại nhiều lần trong suốt buổi ra mắt.

Tuy nhiên thực tế chiếc điện thoại này chưa đạt được tính năng hoàn thiện tới vậy, doanh nghiệp này đã phải dời thời gian bày bán lại, gây nên nhiều tranh cãi, tò mò cho người dùng.

Chỉ nên đưa sản phẩm ra thị trường khi bạn thực sự tin rằng chất lượng và thiết kế có thể thu hút khách hàng và tạo thương hiệu tốt.

Nguyên nhân cuối cùng – Quản lí kém vốn đầu tư

Xin nhắc lại là khởi nghiệp là một cuộc chiến trường kì cần có sự tính toán ngân sách chu đáo cho từng tháng, từng tuần, thậm chí từng ngày.

Tuy nhiên nhiều công ty khởi nghiệp sau khi kêu gọi vốn thành công đã không lên kế hoạch rõ ràng dẫn đến sử dụng nguồn tiền đầu tư chưa thích hợp, không đem lại hiệu quả kinh tế.

Cũng trong báo cáo năm 2015, CB Insights đưa ra rằng đây là nguyên nhân thứ hai (chiếm 29%) khiến nhiều startup thất bại.

Những ai quan tâm tới khởi nghiệp hẳn sẽ biết tới Công ty Clinkle – khởi nghiệp đầu tiên tại Silicon Valey kêu gọi được 30 triệu USD tại vòng gọi vốn đầu tiên chỉ với sản phẩm demo.

Nhưng người sáng lập công ty đã không quản lí vốn hợp lí, đầu tư cho nhân sự thay vì hoàn thiện sản phẩm. Cùng với nhiều bất đồng trong khâu quản lí chung, hiện Clinkle đang gặp khá nhiều rắc rối.

Chính vì vậy, doanh nghiệp trẻ nên có bản ngân sách dự định, tránh trường hợp hết vốn quá sớm do chi tiêu sai lầm.

Nào, cùng S3 tổng kết các trở ngại bạn cần vượt qua nhé.

5_tro_ngai_can_vuot_qua

Viết bởi